Bóng người đã qua, còn đó những dấu chân! Sáu tháng Tông Đồ Cuối Tuần của tôi như một cái bóng lướt qua cuộc đời. Tuy nhiên, những ngày ấy vẫn còn lưu lại trong tôi những dấu ấn không thể nào quên.

Khởi đi từ chính tâm tưởng của con người tôi, ngày cuối tuần là ngày mà tôi dừng lại để hoàn tất những bài vở đang còn dở dang. Tuy nhiên, hôm nay tôi không được sử dụng trọn vẹn ngày này bởi vì tôi phải chia thời gian cho người khác, những người có thể đang cần đến tôi. Có lần tôi nghĩ:  “Giá như hôm nay mình không phải đi tông đồ, để ở nhà hoàn thành thật tốt cho bài thuyết trình kia!” Dĩ nhiên đây là một sự chiến đấu từ trong nội tâm của tôi. Còn những khó khăn khác, như những ngày chúng tôi không có danh sách của những bệnh nhân cần rước Mình Thánh Chúa, chúng tôi không biết sẽ bắt đầu từ đâu, khởi đầu câu chuyện như thế nào… Bởi vì, không ai biết chúng tôi và chúng tôi cũng không biết ai, chỉ biết một điều, họ là bệnh nhân và tôi là người đến thăm họ. Làm sao để gặp gỡ người ta? Làm sao để người ta tin tưởng và chia sẻ những gì mà họ đang chất chứa trong lòng…? Chưa hết! Cha giải tội! “Hôm nay có nhiều người muốn xưng tội quá nhưng không tìm được một Cha giải tội!” Lòng tôi co thắt lại. Nơi bệnh viện, lúc con người đối diện với cái chết, họ muốn hồi tâm trở lại sau một hành trình sống “hoang đàng”. Đây là lúc thuận tiện đưa người ta trở về, thế nhưng lại không có một linh mục vào lúc này…

Thật vậy, đứng giữa ranh giới của sự sống và cái chết, ngồi trên lưng của những đau đớn bệnh tật, con người ta muốn hoán cải, muốn tâm sự, muốn được chia sẻ, nâng đỡ, để bản thân mình được thanh thản, để vơi đi những băn khoăn khắc khoải cũng như những lo lắng và thất vọng. Nơi ấy, có những người trẻ cảm thấy thất vọng về tương lai của họ; những người già thì hối tiếc về một quãng đời sai lầm lạc bước; có những người khác bị dày vò bởi con cái thiếu trưởng thành; người thì tán gia bại sản bởi vì chữa trị bệnh tật; có người cả phần lớn cuộc đời sống nơi bệnh viện; có người mà lương thực chủ yếu của họ là thuốc men; có những người con cháu thăm nuôi đầy đủ nhưng vẫn cảm thấy cô đơn; có những người một thân côi cút nơi giường bệnh; có những người lạc quan trong cơn bệnh; có những người thanh thản, sẵn sàng ra đi vì có một niềm tin mạnh mẽ nơi Thiên Chúa… Đứng trước những con người ấy, tôi chỉ giống như một người câm điếc, lắng nghe họ bằng con tim, nói với họ bằng ánh mắt đồng cảm. Ước gì tôi có thể làm dịu đi những nỗi đau, hay là tiếp thêm và củng cố sức mạnh niềm tin của những con người mà tôi gặp gỡ mỗi tuần.

Không vô ích cho những gì mà bản thân tôi phải chiến đấu trong chính nội tâm mình để bước ra khỏi những trang sách, khỏi dán mắt vào những con chữ để đến với những con người thực bằng những cái gì rất thực của con người tôi. Chính những khó khăn của việc không ai biết chúng tôi là ai, chúng tôi cũng không hề biết họ trước, lại đưa chúng tôi đến kinh nghiệm gặp gỡ, tiếp xúc với nhiều người, không phân biệt lương giáo hay giàu nghèo, già trẻ hay bệnh tật; ốm đau hay khoẻ mạnh… Cũng nhờ việc chúng tôi không tìm được một Cha giải tội cho một số hối nhân lại là một cơ hội để tôi nhìn thẳng vào chính nội tâm của mình để thấy con tim khao khát phục vụ cũng như để thấy giới hạn của bản thân mình. Qua những tâm tình và chia sẻ của những bệnh nhân cũng như thân nhân của họ, bản thân tôi cảm nhận được nhiều khuôn mặt của đời sống, thấy thực trạng, giới hạn của con người, cùng với những mong ước khát vọng sâu thẳm nơi mỗi cuộc sống con người. Nhờ đó, tôi có thêm nhiều kinh nghiệm quý để chia sẻ và cảm thông với người khác.

Mười chín lần tới bệnh viện trong kinh nghiệm tông đồ đã qua để lại trong tôi những dấu ấn khó phai, đó là cuộc chiến đấu với con người nội tâm của tôi, cũng như những khó khăn của tha nhân. Những kinh nghiệm này không chỉ giúp tôi nhận thấy những thao thức từ phía bản thân, mà còn đem đến cho tôi nhiều lợi ích cho đời sống thiêng liêng, và cho tôi thấy được khát khao phục vụ người nghèo của mình. Ước mong sao bản thân tôi và tất cả anh em được hun đúc bởi ngọn lửa tình yêu nhiệt thành tông đồ; mong sao những người mà chúng tôi gặp gỡ có được một ánh sáng hy vọng cho cuộc đời họ.

 Như Thế

“Nếu bạnChạm-Đến-Giới-Hạn… chạm vào tôi, bạn sẽ hiểu hạnh phúc là gì…” (Lời bài hát Memory: “If you touch me, you’ll understand what happiness is…” .

Đã là con người, chúng ta có rất nhiều giới hạn – về không gian, thời gian, ngôn ngữ, văn hóa, tài năng, sức khỏe… Thế nhưng, có lẽ giới hạn lớn nhất chính là cái chết, vì nó chia cắt con người khỏi tất cả mọi thứ mà chúng ta đang làm, mơ ước và khát khao cho mình cũng như cho người khác. Vậy con người còn gì sau khi đã rời bỏ cuộc đời này, phải chăng mọi sự chấm dứt từ đây!

Bộ phim Departures(Đưa Tiễn) với những hình ảnh xúc động về người quá cố và nghĩa cử của những người còn sống dành cho họ, cùng với nhạc nền nhẹ nhàng của bài hát Memory đôi lúc đã làm mắt tôi mờ đi vì những giọt nước mắt cứ lăn dài trên má. Tôi nhận ra rằng, cái chết chính là một phần cuộc sống, nó như một cánh cửa để tôi bước vào một thế giới mới.

Trong cuộc sống, chúng ta có nhiều cách để nói “giảm” đi về cái chết như: Băng hà, nhắm mắt xuôi tay, về bên kia thế giới, hay an giấc ngàn thu… nhưng cho dù nói thế nào đi nữa, cái chết vẫn là giới hạn lớn nhất của thân phận con người mà mỗi chúng ta không thể né tránh. Một khi đã sinh ra, nghĩa là sẽ có ngày chúng ta sẽ rời bỏ cuộc đời này.

Thế nhưng, tôi vẫn không ngừng tự hỏi bản thân, không biết rằng một người khi đã nhắm mắt xuôi tay, họ mong ước gì nơi những người còn sống? Thật sự tôi không biết, nhưng tôi nghĩ rằng, có lẽ họ ước mong có ai đó chạm đến họ, như một lời cầu chúc cho chuyến đi “mới” của họ được bình an và giúp họ có được sự ấm áp cho chuyến hành trình dài sau cùng này.

Vâng! Có thể nói, đụng chạm là cử chỉ rõ nét để nói rằng: Tôi yêu bạn. Ở đây, tôi không chỉ nói đến những đụng chạm thuần tính xác thịt, nhưng là sự đụng chạm của một tình yêu cao đẹp, cảm thông, đồng cảm và nâng đỡ. Quả thật, không chỉ khi tôi hạnh phúc, nhưng cả những lúc thất vọng, cô đơn và lạc lối, tôi vẫn cần lắm một bàn tay nắm lấy tay tôi, để nâng tôi đứng dậy và cùng bước với tôi. Chính lúc ấy, sẽ giúp tôi tìm thấy ý nghĩa và hạnh phúc trong cuộc sống này và xua đi sự thất vọng đang bủa vây quanh tôi. Điều này càng có ý nghĩa lớn hơn khi con người ta ra đi lần cuối. Tôi chợt nhớ lại một kinh nghiệm với bà ngoại thân yêu của tôi. Vào một ngày đẹp trời cuối tháng 10, cách đây 10 năm về trước, khi đang học xa nhà, tôi nhận được tin ngoại mất, lúc ấy dường như có một bóng tối lớn bao phủ lấy tâm hồn tôi, và nước mắt chảy tràn trên khóe mắt tôi – tôi thật sự đau buồn. Trở về gia đình, tôi đến bên quan tài và đưa tay chạm vào má ngoại, tôi thấy ngoại như mỉm cười và chào tôi lần cuối, trông ngoại thật bình an trong giây phút ấy. Kinh nghiệm này luôn ở mãi trong tâm trí tôi, nó làm cho hình bóng ngoại, những lời chia sẻ, cử chỉ yêu thương mà ngoại dành cho tôi luôn sống mãi trong tâm trí tôi. Điều này không chỉ giúp tôi nhận ra sự giới hạn của phận người, nhưng còn cảm nhận được một sự thiêng liêng nơi cuộc sống của con người ngay cả lúc chết.

Có thể nói, một cách nào đó, chính sự giới hạn đã nối kết con người lại với nhau và giúp nhận ra chúng ta cần đến nhau. Một lời thoại trong phim làm tôi suy nghĩ nhiều: “Món đồ cuối cùng chúng ta cần lại được mua bởi người khác – chiếc áo quan”. Có lẽ cuộc sống thật chớ trêu thay, suốt cuộc đời chúng ta bôn ba khắp mọi nơi, làm điều này điều nọ cho mình và cho cả người khác, nhưng khi nhắm mắt, chúng ta lại không tự mình lo những “hành trang” cần thiết cho chính chuyến đi sau cùng mình. Tuy vậy, điều đó lại làm cho con người ta cần đến nhau, dù sống hay chết. Nhất là trong lúc mà chúng ta không làm được điều gì khác ngoài nằm im bất động trước mặt mọi người.

Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy, dù biết rằng có một ngày tôi sẽ phải giã từ cuộc sống này, nhưng đó cũng là dấu chỉ để tôi cố gắng hơn. Mỗi giây phút được sống là món quà quý báu nhất mà cuộc đời này mang lại cho tôi.

Hãy vượt qua những giới hạn, cho dù là cái chết, để đụng chạm và gởi đi thông điệp yêu thương cho những người thân và những ai sống quanh bạn.

Paul Khuê, S.J.

Trong cuộc sống, có những cuộc gặp gỡ thắp sáng lên niềm hy vọng, có những cuộc gặp gỡ sưởi ấp con tim đang giá lạnh, có những cuộc gặp gỡ đem lại niềm vui tiếng cười, nhưng cũng có những cuộc gặp gỡ khiến lòng người bùi ngùi, khắc khoải. Nhìn lại những cuộc gặp gỡ trong việc tông đồ của mình, tôi thấy mình được sống trong tương quan của một con người và của người con Chúa: cho và nhận.

Khi gặp gỡ chuyện trò, tôi học cách sẻ chia tình người, tình Chúa. Qua lắng nghe và chia sẻ, tôi cảm nhận nhiều hơn những ân huệ Chúa ban cho tôi, cho con người. Đồng thời, nảy nở nơi tâm hồn tôi lòng chạnh thương trước những hoàn cảnh éo le của cuộc sống. Dấn thân thăm hỏi sẻ chia, tôi thêm ý thức rằng mình cần vượt qua những cảm xúc thẹn thùng, ngần ngại của xu hướng tự nhiên để có thể đến với người khác với trọn con người mình, với lòng chân thành và mến yêu, với khát mong được lắng nghe người chia sẻ và được sẻ chia cùng người. Bài học này, tôi thấy mình phải học cả đời.

Đôi khi tôi thấy tâm trí mình lạc chìm vào trong những cảnh đời kém may mắn. Đồng hóa mình với họ, tôi cùng lâm vào bế tắc như họ mà chẳng thể sẻ chia được gì. Tôi nhận thấy sự mù tối của họ và chính tôi cũng đang mù tối. Những lúc này, điểm tựa duy nhất cho tôi là lòng tin yêu vào Chúa Giê su, Đấng đang hấp hối trên Thập tự giá. Chỉ có Ngài mới xoa dịu lòng tôi, đẩy xa mây mờ và khơi sáng lòng tin tưởng, cậy trông và mến yêu nơi tôi. Để rồi, tôi thâm tín rằng cuộc sống mà chính vì yêu thương Thiên Chúa đã tặng ban cho con người, lại đã dùng chính giá máu của Con Một để chuộc lấy, cuộc sống đó không thể xấu xa và vô nghĩa, nhưng đẹp biết bao, ý nghĩa dường nào, dù nó đang rơi vào hoàn cảnh nào chăng nữa. Từ đó, tự đáy lòng, tôi được gọi mời để sẻ chia cùng con người kinh nghiệm ấy.

Đến với họ, tôi cũng bắt gặp những tâm hồn khát bỏng tình người, lòng tin tưởng, yêu mến. Thế nhưng tâm hồn ấy lại đang bị bao phủ bởi mây mù của khung cảnh sống vốn cổ võ cho sự bất tín. Tôi cũng đã và đang chịu tác động của khung cảnh xã hội ấy, cũng hoài nghi, ngờ vực người chung quanh và cả Thiên Chúa, Đấng là Tình Yêu. Thái độ này là rào cản khiến tôi không đón nhận dồi dào tình yêu và ân sủng được trao ban cho tôi, do chính Thiên Chúa hay qua các trung gian. Tôi nhận thấy mình tiếp tục cần tình yêu và ơn sủng của Thiên Chúa, hầu mong tâm hồn mình được tẩy rửa khỏi những hoài nghi ngờ vực, để có thể tỏ lộ sự tươi sáng của lòng tin yêu nơi tình Chúa và tình người. Đó cũng là khát mong của tôi dành cho những tâm hồn còn đang chìm trong đám mây mờ ấy.

Tạ ơn Chúa đã yêu thương và huấn luyện con mỗi ngày và cho con được nhận thấy để dám dấn mình vào việc huấn luyện ấy. Xin tiếp tục soi trí mở lòng, để con luôn mãi được sống nhờ Ngài, với Ngài và trong Ngài giữa những cảnh đời của thế giới này.

Phạm Văn Đoàn